นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ View my profile

 

...

 > [ GeorgiaHealth ]

ภาพที่ 1: ลิ้น และภาพขยายพื้นผิวลิ้น ซึ่งมีร่องจำนวนมากคล้ายๆ ผิวพรม ทำให้เป็นแหล่งสะสมเศษอาหาร เศษเซลล์ในช่องปากที่ตายแล้ว แบคทีเรีย [ GeorgiaHealth ]

การแปรงลิ้นเบาๆ โดยใช้แปรงสีฟันมีส่วนช่วยให้ลมหายใจสดชื่นขึ้นได้มาก

................................................................................

กาแฟมีสารประกอบที่มีฤทธิ์ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่ทำให้เกิดแก๊ส และเป็นที่มาของกลิ่นปาก (halitosis) ส่วนใหญ่

กลิ่นปากส่วนน้อยมาจากโรคหู-คอ-จมูก เช่น โพรงอากาศรอบจมูก (ไซนัส) อักเสบจากภูมิแพ้เรื้อรัง ฯลฯ, โรคระบบทางเดินอาหาร เช่น ภาวะกรดไหลย้อน ฯลฯ

...

ศาสตราจารย์เมล โรเซนเบิร์ก (Mel Rosenberg) และคณะ แห่งมหาวิทยาลัยเทล อาวีฟ (Tel Aviv U) ทำการศึกษาน้ำลายที่มีแบคทีเรีย และเติมกาแฟดำลงไป

ผลการศึกษาพบว่า กาแฟลดการเกิดแก๊สที่ทำให้มีกลิ่นปากได้มากจนถึง 90%

...

กลไกที่อาจเป็นไปได้คือ กาแฟยับยั้งการทำงานของแบคทีเรียในช่องปากที่ย่อยเศษอาหาร เช่น นม

วิธีป้องกันและลดกลิ่นปากที่สำคัญได้แก่

...

  • (1). บ้วนปากหลายๆ ครั้งหลังตื่นนอน เนื่องจากการสร้างน้ำลายจะลดลงช่วงกลางคืน และช่วงหลับ
  • (2). ล้างมือด้วยสบู่ก่อนบ้วนปากหรือทำความสะอาดช่องปาก + ก่อนกินอาหาร-ดื่มน้ำ เพื่อลดโอกาสติดเชื้อหวัด ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ทอนซิลอักเสบ คออักเสบ ซึ่งเป็นกลุ่มโรคที่เพิ่มเสี่ยง (ความน่าจะเป็น) กลิ่นปาก

...

  • (3). ดื่มน้ำให้พอ โดยเฉพาะช่วงเช้าหลังตื่นนอนใหม่ๆ > น้ำลายทำหน้าที่ชำระล้างช่องปากให้สะอาด (แล้วกลืนลงไป), ภาวะขาดน้ำทำให้น้ำลายออกมาน้อยลง และข้นขึ้น
  • (4). กินธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้องแทนข้าวขาว, ขนมปังโฮลวีท (เติมรำ) แทนขนมปังขาว ฯลฯ + ผัก + ผลไม้ทั้งผล (หรือน้ำผลไม้ปั่นรวมกาก ไม่ใช่น้ำผลไม้กรอง) เพื่อให้ได้สารอาหารครบถ้วน และได้น้ำ (ปนอยู่ในอาหาร โดยเฉพาะธัญพืช ผัก ผลไม้) มากพอ

...  

  • (5). แปรงฟันให้ถูกวิธี วันละ 2-3 ครั้ง ครั้งละ 2-3 นาที > ใช้แปรงขนอ่อน (soft) หรืออ่อนมาก (extraasoft), ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ > การแปรงฟันช่วยลดคราบจุลินทรีย์ หรือพลัค (plaque) บนผิวฟัน
  • (6). ดูแลแปรงสีฟัน > สะบัดแปรง โดยเคาะด้ามแปรงกับของแข็ง ให้น้ำกระเด็นออกหลังใช้ทุกครั้ง, นำออกไปตากแดดตากลม หรือใส่ในน้ำร้อนจัด (ใส่ในถ้วยกาแฟ เติมน้ำ ใส่ในไมโครเวฟ 2-3 นาทีก็ได้) ทุกสัปดาห์, เปลี่ยนแปรงสีฟันทุกๆ 3 เดือน หรือเปลี่ยนเมื่อขนแปรงบานออก เพื่อลดแบคทีเรียที่เกาะอยู่ตามแปรงสีฟัน

...

  • (7). ใช้ไหมขัดฟันให้ถูกวิธี วันละครั้ง > การแปรงฟันทำความสะอาดผิวฟันได้ประมาณ 60-70%, ส่วนที่แปรงทำความสะอาดฟันได้ไม่ดี คือ บริเวณคอฟัน (ส่วนที่อยู่ใกล้เหงือก) และส่วนที่ฟัน 2 ซี่อยู่ชิดกัน
  • (8). ใช้ไหมขัดฟันก่อนแปรงฟัน เพื่อให้ฟันส่วนที่ทำความสะอาด (คราบจุลินทรีย์) ออกแล้ว มีโอกาสสัมผัสฟลูออไรด์ในยาสีฟัน, ถ้าแปรงก่อน... ส่วนที่มีคราบจุลินทรีย์ปกปิดอยู่จะไม่มีโอกาสสัมผัสฟลูออไรด์ ซึ่งช่วยป้องกันฟันผุ

...

  • (9). ถ้ากลัวกลิ่นคราบจุลินทรีย์ตอนใช้ไหมขัดฟัน ควรทำน้ำเกลือ โดยใส่เกลือ 1 ช้อนชา + ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์เล็กน้อยไปในน้ำ 1/2 แก้ว คนให้เข้ากัน อมไว้ในปาก 1 นาที แล้วบ้วนทิ้ง ก่อนใช้ไหมขัดฟัน
  • (10). แปรงลิ้น > ลิ้นคนเราสะสมคราบเซลล์ที่ตายแล้ว เศษอาหารตกค้าง และแบคทีเรียจำนวนมากได้คล้ายพรมเก่าๆ การแปรงลิ้นช่วยทำให้ลิ้นสะอาดขึ้น แบคทีเรียเติบโตได้น้อยลง

...

  • (11). อมน้ำเกลือดังข้อ (5) 1 นาที บ้วนทิ้ง แล้วบ้วนปากตาม วันละ 2 ครั้ง
  • (12). ทำความสะอาดฟันปลอมวันละครั้ง (ถ้าใช้)

...

  • (13). บ้วนปากบ่อยๆ > ช่วยลดจำนวนแบคทีเรียในช่องปาก
  • (14). หมากฝรั่งชนิดไม่มีน้ำตาล > การเคี้ยวเพิ่มน้ำลาย และสารให้ความหวานธรรมชาติ เช่น ไซลิทอล (มีในผลไม้บางชนิด เช่น ลูกพรุน ฯลฯ) ฯลฯ ช่วยลดแบคทีเรียในช่องปาก

...

  • (15). อาหารบางอย่างอาจช่วยลดกลิ่นปากได้ เช่น กาแฟ ใบพลู (clove), โยเกิร์ตไขมันต่ำ-น้ำตาลต่ำ อะโวคาโด อาเซลนัท น้ำมะนาว ใบกะเพรา ใบสะระแหน่ (mint) ฯลฯ > การที่ใบพลูช่วยลดกลิ่นปากอาจอธิบายได้ว่า ทำไมคนสมัยก่อน และคนอีกหลายๆ ชาติชื่นชอบการกินหมาก
  • (16). ไม่ดื่มนม หรือผลิตภัณฑ์นมมากเกินไป (ประมาณ 2-3 แก้ว/วัน กำลังดี) และไม่ควรดื่มนมคราวละมากๆ > นมที่ตกค้างอยู่ในกระเพาะอาหารฯ คราวละมากๆ เพิ่มเสี่ยง (ความน่าจะเป็น) กลิ่นปาก

...

  • (17). กลิ่นปากกับกลิ่นตัวอาจผสมผสาน หรือแจมกันได้ ไม่ควรกินอาหารที่เพิ่มกลิ่นตัว เช่น กระเทียม หอม ฯลฯ มากเกินไป
  • (18). ไม่กินอาหารโปรตีน (ไข่ นม เนื้อ ถั่ว เต้าหู้ โปรตีนเกษตร) มากเกินไป

...

  • (19). ไม่ก