นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ View my profile

ภาพ: ลิ้นจี่ ('lychee') [ wikipedia ]

  • 'lychee' > ออกเสียง "ไล้ _ ชี่" แบบอังกฤษ [ thefreedictionary ]
  • 'lychee' > ออกเสียง "ลี้ _ ฉี่" แบบอเมริกัน [ cambridge.dictionary ]

.....

นิวยอร์ค ไทมส์​ และ BBC

ตีพิมพ์เรื่อง “ผลไม้ที่ไม่ควรกินตอนหิว-ท้องว่าง”

ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ

 

ในอินเดีย... ช่วงกลางปี (พฤษภาคม-กรกฎาคม)

ในเมืองมูซาฟฟาร์ปูร์ รัฐพิหาร

ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย

..... 

ภาพ: รัฐพิหาร (Bihar) อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย (สีขาว) [ วิกิพีเดียไทย ]

เดิมคือ แคว้นมคธ

เป็นแหล่งอารยธรรมลุ่มแม่น้ำคงคา

  • (1). รัฐพิหาร (มาจากคำ "วิหาร" เนื่องจากขุดพบซากวัดพุทธมาก)
    พุทธคยา (สังเวชนียสถาน-สถานที่ตรัสรู้) อยู่ในรัฐพิหาร
  • (2). รัฐอุตตรประเทศ หรือ อุดรธานี (เมืองเหนือ)
    สารนาถ (สังเวชนียสถาน-สถานที่ทรงแสดงธรรมครั้งแรก) อยู่ในรัฐอุตตรประเทศ

.....

ตอนเช้ามืด

จะมีเด็กๆ ที่ตื่นกลางดึก ร้องเสียงดัง

ชัก ซึมลงจนไม่รู้ตัว (โคม่า) 

เสียชีวิต = 40%

 

เด็กเหล่านี้มักจะมีสุขภาพค่อนข้างดี

ยกเว้นขาดอาหาร

ไม่มีไข้

.....

โรคคนจนแบบนี้

ทำให้เด็กๆ เสียชีวิตมากกว่า 100 ราย/ปี

หาสาเหตุไม่ได้มา 20 ปี

 

ผลการตรวจศพ

พบสมองบวมเฉียบพลัน

น้ำตาลในเลือดต่ำมากเกือบทุกราย

ผลตรวจเม็ดเลือดปกติ

ผลตรวจน้ำเลี้ยงไขสันหลังปกติ

..... 

กลุ่มที่เสียชีวิตมากเป็น 2 เท่า

คือ กลุ่มที่น้ำตาลในเลือดต่ำมาก

 

ศูนย์ควบคุมโรคแห่งชาติอินเดีย

จึงทำการวิจัยร่วมกับ

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC)

(ตีพิมพ์ใน BMJ Lancet Global Health)

.....

ภาพ: ลูกแอ็กคี (ackee) [ wikipedia ]

.....

ภาพ: ด้านในผลแอ็กคี (ackee)

.....

ในที่สุดก็พบว่า

เป็นพิษจากลิ้นจี่

พบมากในเด็กขาดอาหารที่กินตอนท้องว่าง

หรือไม่ได้กินข้าวเย็น

 

ตัวบอกใบ้ (clue) ของเรื่องนี้ คือ

หมู่เกาะแคริบเบียนส์มีเด็กๆ ป่วยคล้ายๆ กัน

(Jamaican vomiting sickness)

..... 

คือ หลังกินลูกแอ็กคี (ackee fruit)

จะคลื่นไส้ อาเจียน ชัก ซึมลง

ตรวจพบสมองบวม

 

ลูกแอ็กคี (ackee) มีสารไฮโพไกลซิน (hypoglycin)

มีฤทธิ์ยังยั้งการสร้างน้ำตาลใหม่

ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำลง

..... 

ปลายปี 2014/2557 

ทีมวิจัยพบว่า

ลิ้นจี่มีสารไฮโพไกลซินคล้ายๆ กัน

(methylenecyclopropyl glycine / MCPG)

 

สารไฮโพไกลซิน

พบในผลไม้ดิบมากกว่าสุก

..... 

ในอินเดีย...

ผลผลิตลิ้นจี่ 70% มาจากเขตมูซาฟฟาร์ปูร์

รัฐพิหาร

และที่นี่ก็มีเด็กชัก ซึม เสียชีวิตมากที่สุด

 

หลังประกาศคำแนะนำในอินเดีย คือ

(1). ให้กิน(ลิ้นจี่)แต่น้อย

(2). กินหลังอาหารเท่านั้น

 

อย่ากินตอนท้องว่าง

ยอดป่วยตายก็ลดฮวบกว่าครึ่งติดกันถึง 2 ปี

.....

อาหารที่ทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำลง

ต้องระวังอีกช่วงหนึ่ง คือ

อย่ากินพร้อมแอลกอฮอล์ (เหล้า เบียร์ ฯลฯ)

 

เพราะแอลกอฮอล์ทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำลง

และอาจเพิ่มอันตรายได้

.....

ความเสี่ยงอันตรายจากลิ้นจี่น่าจะ "ต่ำ"

สังเกตได้จากเรื่องนี้

พบเฉพาะในเด็กขาดอาหาร

และส่วนใหญ่ไม่ได้กินข้าวเย็น

 

คล้ายกับการพบเด็กนักเรียนเป็นลม

เพราะไม่ได้กินข้าว

พบบ่อยในอินเดีย

.....

พอมีโครงการอาหารกลางวันฟรี

ก็พบเด็กเป็นลมน้อยลงทันที

 

เด็กที่ขาดอาหารนานๆ

มักจะมีขนาดร่างกายเล็กลง

ตับเล็กลง

ความสามารถในการสร้างน้ำตาลใหม่ต่ำลง

.....

ถึงตรงนี้...​ ขอให้ทุกๆ ท่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

.....

From > https://www.nytimes.com/2017/01/31/world/asia/lychee-litchi-india-outbreak.html?_r=1

From > http://www.bbc.com/news/world-asia-india-38831240

Lychee > By I, Luc Viatour, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3567423

Ackee > By Rik Schuiling / TropCrop - Tropical Crops Services - https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=30076943

Ackee > By Jerome Walker - https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=817617

Bihar, India > By TUBS - created with Adobe Illustrator. Including elements from this:  India location map.svg (by Uwe Dedering)., https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=16494740

นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ View my profile