นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ View my profile

ภาพ: นักกระโดดไกลรัสเซีย [ wikipedia ]

แรงกระแทกที่มากไป อาจทำให้ข้อเข่าบาดเจ็บ และเข่าเสื่อมได้

ทว่า... ปัจจัยเสี่ยงเข่าเสื่อมที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก 

คือ อ้วน-น้ำหนักเกิน

.....

 

ภาพ: ข้อเข่า (ด้านข้างเฉียงๆ)

ความแข็งแรงของข้อต่อ

มาจากเอ็นยึดโดยตรง

และแรงดึงจากกล้ามเนื้อ (ดึงผ่านเอ็น)

 

หมอนข้อเข่าเป็นกระดูกอ่อน

ไม่มีเลือดไปเลี้ยงโดยตรง

ได้รับน้ำ-ออกซิเจน-สารอาหาร-แร่ธาตุ

ผ่านการซึมเข้า-ออก ของน้ำไขข้อ

 

คล้ายฟองน้ำล้างจานที่บีบน้ำเก่าออก เมื่อมีแรงกด

ซับน้ำใหม่เข้า เมื่อคล้ายตัว (พองออก)

 

การอยู่นิ่งๆ นานๆ

ทำให้ข้อต่อขาดน้ำเลี้ยงใหม่

กลายเป็น "บัวแล้งน้ำ"

 

การเคลื่อนไหวเบาๆ บ่อยๆ

ทำให้ข้อต่อได้แลกเปลี่ยนน้ำไขข้อ

คล้าย "การเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง" 

.....

การศึกษาใหม่จากออสเตรีย

ทำในกลุ่มตัวอย่างและกลุ่มควบคุม

อายุเฉลี่ย 61 ปี

ฝ่ายละ 186 ราย

 

วัดความแข็งแรงขา

และข้อเข่า (ใช้สแกนแม่เหล็ก-วิทยุ/MRI) พบว่า

คนที่มีแรงขาไม่ดี เพิ่มเสี่ยงเข่าเสื่อมดังนี้

 

(1). ผู้หญิงที่มีแรงขาท่อนบนด้านหน้า

หรือกล้ามเนื้อที่ใช้เหยียดเข่า (quadriceps) ไม่ดี

เพิ่มเสี่ยงเข่าเสื่อม = 33%

 

(2). ผู้หญิงที่มีแรงขาท่อนบนด้านหลัง

หรือกล้ามเนื้อที่ใช้งอเขา (hamstrings) ไม่ดี

เพิ่มเสี่ยงเข่าเสื่อม = 28%

 

การศึกษานี้พบว่า

ความสัมพันธ์ระหว่างแรงขากับข้อเสื่อมในผู้ชายไม่ชัดเจน

.....

กลไกที่กล้ามเนื้อด้านหน้า-หลังขาท่อนบน

ช่วยป้องกันข้อเสื่อมมีดังนี้ [ NIH ]; [ haamor ]

(1). ช่วยลดแรงกระแทก

คล้ายๆ กับเป็นโช้คอัพ (shock absorbers)

(2). ช่วยพยุงข้อเข่าให้เข้ารูป

ไม่เคลื่อนไปทางด้านหน้า-หลัง (stabilizers)

.....

โรคข้อเข่าเสื่อมพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

(13% และ 10% ที่อายุ 60 ปีตามลำดับ)

ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญได้แก่

(1). พันธุกรรม มีญาติเป็นโรคนี้เพิ่มเสี่ยง

(2). น้ำหนักเกิน-อ้วน เพิ่มเสี่ยง

(3). เพศ

พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

 

(4). อุบัติเหตุซ้ำซาก

เช่น เล่นฟุตบอลหกล้ม

เอ็นไขว้เข่าฉีกขาด หรือบาดเจ็บ

 

(5). กล้ามเนื้อขาท่อนบนอ่อนแรง

 

(6). ข้อเข่าหลวม

เช่น เอ็นรอบข้อฉีกขาดบางส่วน

ความแข็งแรงเอ็นพยุงข้อลดลง

แรงดึงกล้ามเนื้อจะดึงเอ็นให้ยืดออก

 

(7). นั่งกับพื้นบ่อยหรือนาน เช่น

  • นั่งคุกเข่า (kneeling)
  • นั่งยอง (squatting)

(8). หมอนรองข้อเข่าบาดเจ็บ

.....

การบริหารกล้ามเนื้อขาท่อนบนด้านหน้าง่ายๆ

คือ ฝึก "นั่ง-ลุกขึ้นยืน (sit-to-stand)" 

 

ถ้าใช้เก้าอี้ที่มีพนักวางแขน

จะทำให้ได้ออกกำลังแขนแถมไปด้วย

.....

ถึงตรงนี้... 

ขอให้ทุกๆ ท่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

.....

From > http://www.reuters.com/article/us-health-kneearthritis-thigh-muscle-idUSKBN15V2MJ

Source from Reuters > Arthritis Care and Research, online February 8, 2017.

Photo (jump) > By Augustas Didžgalvis - https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=34655228; https://en.wikipedia.org/wiki/Knee#/media/File:Anna_Pyatykh_by_Augustas_Didzgalvis.jpg

Photo (knee) > By BruceBlaus. Blausen.com staff. "Blausen gallery 2014". Wikiversity Journal of Medicine. DOI:10.15347/wjm/2014.010. ISSN 20018762. - https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=29987037'; https://en.wikipedia.org/wiki/Knee#/media/File:Blausen_0597_KneeAnatomy_Side.png

.....

นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ View my profile