นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ View my profile

ภาพ: ภาพตัดขวางสมองคนที่ไม่เป็นโรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ [ Wikipedia ]

สมองที่ดีมีรูปร่างคล้ายคนยิ้ม

มีเนื้อสมองค่อนข้างมาก

เหี่ยวน้อย รอยหยักน้อย

.....

ภาพ: ภาพตัดขวางสมองของคนป่วยโรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์

เนื้อสมองลดลง เหี่ยวมากขึ้น

ด้านนอก เห็นรอยหยักมากขึ้น

ด้านใน เห็นโพรงน้ำสมองใหญ่ขึ้น

(เนื้อน้อยลง น้ำมากขึ้น)

.....

ปีนี้ (2017/2560)

มีคนเป็นโรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ 

= 50 ล้านคน (คนทั่วโลก = 7,500 ล้านคน)

หรือ ถ้ามีคน 150 คน

จะพบคนเป็นโรคนี้ 1 คน

 

ผู้เชี่ยวชาญคาดว่า

ปี 2050/2593

จะมีคนป่วยโรคนี้เพิ่มเป็น 131 ล้านคน

หรือเพิ่มเป็น 2.6 เท่า

.....

สมองเสื่อมอัลไซเมอร์ (Alzheimer's disease) 

เป็น 1 ในโรคที่เราคงจะไม่อยากเป็นมากที่สุด

 

วารสารแลนเซท (The Lancet)

ทำสรุปปัจจัยเสี่ยง-วิธีป้องกันโรคนี้ไว้อย่างดี

ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ

.....

ปัจจัยเสี่ยง (risk factors)

มีทั้งแบบปรับเปลี่ยนได้

เช่น อาหาร ออกกำลัง เข้าสังคม

 

และปรับเปลี่ยนไม่ได้ 

โดยเฉพาะ พันธุกรรม

.....

.....

ภาพ: ปัจจัยเสี่ยงโรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์จากวารสารแลนเซท (Lancet) [ Lancet Infographic ][ Lancet pdf ]

.....

ปัจจัยเสี่ยง(ป้องกัน)โรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์

แบ่งตามช่วงต่างๆ ของชีวิต

 

ปัจจัยที่รู้แน่ชัดว่า

มีผลเพิ่มหรือลดคนป่วยรายใหม่ = 42%

(ที่เหลือคงจะต้องรอการศึกษาวิจัยเพิ่มเติม)

ได้แก่

 

(1). แรกเกิด (7%)

กรรมพันธุ์ (ApoE epsilon4) แก้ไข้ไม่ได้ = 7%

 

(2). วัยเด็ก (8%)

การศึกษาน้อย = 8%

 

ข่าวดี คือ ทุกวันนี้คนเราเรียนรู้เรื่องใหม่ได้ทุกวัย

เช่น ไปเรียนกับการศึกษานอกโรงเรียน(กศน.)

เรียนภาษาใหม่ ฝึกทำกับข้าว

 

(3). วัยกลางคน (12%)

  • หูตึง = 9%
  • ความดันเลือดสูง = 2%
  • อ้วน = 1%

 

(4). หลังวัยกลางคน (15%)

  • สูบบุหรี่ = 5%
  • โรคซึมเศร้า = 4%
  • นั่งนาน ไม่ออกแรง ไม่ออกกำลัง = 3%
  • แยกตัวจากสังคม = 2%
  • เบาหวาน = 1%

.....

ทีมผู้เชี่ยวชาญจากวารสารแลนเซท

สรุปว่า

ปัจจัยเสี่ยงที่รู้แน่ชัด = 42%

แบ่งเป็น 

 

(1). ปัจจัยที่แก้ไขไม่ได้

คือ กรรมพันธุ์

 

มีผลต่อสมองเสื่อม

และโรคร่วม เช่น

ความดันเลือดสูง ซึมเศร้า

มีประมาณ 35% = เกิน 1/3 เล็กน้อย

 

(2). ปัจจัยที่แก้ไขได้

เช่น การเข้าสังคม

ไม่นั่งนาน ออกแรง-ออกกำลัง

มีประมาณ 65% = เกือบ 2/3

.....

ภาพ: ปัจจัยเสี่ยงสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ ปรับเป็นร้อยละ(%)

จากเดิมคะแนนเต็ม 42% ปรับเป็น 100% เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น

.....

.....

เพียงเราลงทุนอีกนิดในเรื่องชีวิต

โดยเฉพาะในเรื่อง

 

(1). ป้องกันหูตึง (9% จาก 42%)

เช่น ไม่ฟังเพลงดังมาก หรือดังนาน

ไม่เข้าไปในงานที่เปิดลำโพงเสียงดัง

 

(2). เรียนน้อย (8% จาก 42%)

ทุกวันนี้ เรียนรู้เรื่องใหม่ได้ตลอดชีวิต

เช่น เรียนภาษาใหม่ ฝึกทำกับข้าว

ไปเรียนเพิ่มกับการศึกษานอกโรงเรียน(กศน.)

 

(3). ไม่บุหรี่ (5% จาก 42%)

ทั้งไม่สูบ และไม่หายใจควันที่คนอื่นสูบ

หรือควันบุหรี่มือสอง

.....

ถึงตรงนี้... ขอให้ทุกๆ ท่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

.....

ภาพ: ปัจจัยเสี่ยงสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ ปรับเป็นร้อยละ(%)

.....

.....

From > http://www.thelancet.com/pb/assets/raw/Lancet/infographics/dementia-2017/Risk_factors_for_dementia.pdf

From > http://www.thelancet.com/infographics/dementia2017

From > https://www.nia.nih.gov/health/alzheimers-disease-genetics-fact-sheet

From > http://globalnews.ca/news/3609345/9-risk-factors-for-dementia-that-you-probably-didnt-know-about/

.....

Picture > By derivative work: Garrondo (talk)SEVERESLICE_HIGH.JPG: https://en.wikipedia.org/wiki/Alzheimer%27s_disease#/media/File:Alzheimer%27s_disease_brain_comparison.jpg

From > https://en.wikipedia.org/wiki/Alzheimer%27s_disease

ถ้าเราลดปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ ตั้งแต่เด็กๆ หรือตอนอายุน้อย เช่น

ไม่บุหรี่ (ไม่สูบ ไม่หายใจเอาควันที่คนอื่นสูบเข้าไป) ออกแรง-ออกกำลังเป็นประจำ ไม่นั่งนาน (ลุกขึ้นยืนเดินสลับบ่อยๆ)

และ ฝึกนิสัยเรียนรู้เรื่องใหม่ตลอดชีวิต

เช่น เรียนภาษาใหม่ เน้น ภาษาอังกฤษให้คล่องไว้ก่อน เช่น ฝึกทำกับข้าวกินเอง เช่น ฝึกงานช่างไม้

ตลอดจนฝึกเข้าสังคมง่ายๆ เช่น 

ฝึกเลี้ยงสัตว์​ เช่น ปลา หมา แมว กล่าวคำ "ขอบคุณ-ขอบใจ-ขอโทษ" ให้บ่อย เพื่อลดการมองโลกแง่ร้าย เสริมพลังการมองโลกแง่ดี กล่าวคำ "ขอบคุณ-ขอบใจ" กับ ทุกคนที่ทำอะไรดีๆ ให้เรา เช่น ขอบคุณคุณแม่ที่ทำกับข้าวให้ ขอบคุณแม่บ้านที่ทำความสะอาดห้องให้ ทำงานอาสาสมัครง่ายๆ เช่น ช่วยทำความสะอาดถนนรอบๆ บ้าน สัปดาห์ละครั้ง ช่วยปิดไฟ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่คนอื่นเปิดทิ้งไว้ในที่ทำงาน (ถ้าทำได้...)

ขอให้ทุกๆ ท่านมีสุขภาพดี และ มีความจำดีไปนานๆ ครับ...

 

สังคมทั่วโลก รวมทั้งไทย กำลังเข้าสู่ยุคสังคมคนสูงอายุมากขึ้นเรื่อยๆ

ทำให้มีโรคเรื้อรังมากขึ้น

โดยเฉพาะสมองเสื่อมอัลไซเมอร์

และสมองเสื่อมจากเส้นเลือดสมองแตก-ตีบตัน-อัมพฤกษ์-อัมพาต

 

จะเป็นภาระใหญ่ของสังคม

ทำให้ค่าใช้จ่ายสุขภาพเพิ่มขึ้นมาก

 

เพียงเราช่วยกันลดเสี่ยงโรค

ซึ่งน่าจะลดเสี่ยงได้อย่างน้อย = 65% หรือเกือบ 2/3

 

เราจะมีโอกาสอายุยืน อย่างมีคุณภาพเพิ่มขึ้นได้อย่างมากมาย

นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ View my profile